Over

Hans van Koolwijk (1952): 'Mijn vak is geluidkunst, ik beschouw klank als materie. Ik werk met klank zoals beeldhouwers werken met steen of klei. Als beeldend kunstenaar heb ik altijd de behoefte gehad om speciale geluiden vorm te geven in een beeld; je moet als het ware de klank kunnen zien.'

Performances

PORTRAIT MADE BY © JØRGEN KRIELEN 2006

Van Koolwijk geeft vanaf 1987 ondermeer concerten in musea en houdt exposities in concertzalen. Als geluidkunstenaar voelt hij zich zowel ontwerper-bouwer als componist-performer. Hij reist met zijn instrumentarium door heel Europa, van Londen tot Ljubliana en van Litouwen tot Lissabon. Werkt samen met zeer verschillende muziekgezelschappen, ondermeer met Merlijn Twaalfhoven in ongewone en grootschalige projecten die een breed publiek opnemen in een totaalbeleving voor alle zintuigen. Het centrale werk van Van Koolwijk, de BAMBUSO SONORO (1991), is een ongepolijst muziekinstrument waarbij het visuele innig verbonden is met het auditieve.

Klank is materie. Dit statement is uitgewerkt in vele klanksculpturen, zoals in de OER-OORSPRONG (1999). Staande in die twaalf meter hoge fluit zijn de trillingen voelbaar door het hele lichaam. Een gigantische liggende versie, De OORSPRONG (2007), is te zien in het permanent toegankelijke Klankenbos van MUSICA.be te Neerpelt. Al lopend in die stalen buis nemen de heftige trillingen beurtelings toe en af.

Het statement 'KLANK IS MATERIE' is ook getoond in de OERKAATSER (1995) die hoge fluittoontjes via zijn ei-vormige schaal kaatst naar één punt, waar bezoekers ze geconcentreerd kunnen horen. Sinds 2010 bestaat ook daarvan een gigaversie, de KLANKKAATSER, waarin Van Koolwijk voor het eerst naast klank ook LICHT ALS MATERIE toont.

Sommige werken Van Koolwijk zijn site specific, andere kunnen juist op allerlei verschillende locaties worden getoond. Zo heeft hij in de afgelopen vijfentwintig jaar een breed palet van simpele klanksculpturen tot zeer complexe geluidmachines gecreëerd dat steeds verder wordt uitgebreid.

Muziekinstrumenten

In 2003 zijn de BASSBOXEN gebouwd; die produceren hele delicate en schone klanken. En twee nieuwe GLISSANDOMACHINES in 2006. Daarmee heeft Van Koolwijk een paar prachtige performances gegeven, zoals bijvoorbeeld in de Westerkerk te Amsterdam en in de Turlej Gallery in Krakow. De pregnante verschiltonen doen een aanval op de oren van bezoekers, zonder echt gevaarlijk te zijn.

Samen met Hans van ECK heeft Hans van KOOlwijk in 2004 de ECKOO gebouwd. Het is een groot en snel akoestisch muziekinstrument dat elektronisch wordt bestuurd en heel breed kan worden ingezet in tentoonstellingen en performances.

Klanksculpturen

Van Koolwijk heeft gewerkt aan een nieuwe generatie akoestische klanksculpturen, bestuurd door computer en in 2002 getoond in OERKLANK, de overzichtstentoonstelling in het Nationaal Museum van Speelklok tot Pierement te Utrecht. De bezoeker kon zich daar baden in een oerwoud van klanken.

De Klankkaatser

In het prototype van de Klankkaatser, de OERKAATSER, wordt de klank van kleine fluitjes via en schaal gekaatst naar een punt in de ruimte. De luisteraar kan dat punt vinden door met zijn hoofd te bewegen, waardoor het lijkt alsof die klanken IN het hoofd worden opgewekt.

Sinds enige tijd is er nu dus ook 'De KLANKKAATSER', het ei-vormige gebouwtje van tien meter hoog. Zie > Klank als Materie.

Samenwerkingen

Al meer dan vijftien jaar werken Hans van Koolwijk en Hans van Eck samen aan een aantal projecten. Zij hebben in 1999 de cd BAMBUSO SONORO gemaakt, die de reikwijdte van het werk van Van Koolwijk enorm deed toenemen. Later ook de ECKOO, de BASSBOXEN en de GELUIDMACHINE van de Klankkaatser. Zij gaan regelmatig samen op tournee, zijn voor de International Society of Contemporary Music ondermeer naar Boekarest en Kaunas gereisd, en naar Krakow, waar zij met zeer uiteenlopende musici hebben geïmproviseerd.

In samenwerking met Arie van Schutterhoef, Schreck - Laboratorium voor Live Elektro Akoestische Muziek, hebben zij in een langlopend onderzoek naar alternatieve vormen van klankopwekking de BASSBOXEN ontwikkeld, een succesvolle combinatie van grove elektronica en extreem gevoelige fluiten, hetgeen fijnzinnige, delicate klanken oplevert.

In samenwerking met FlexiMac zijn de KNIK-TIKS ontstaan, waarin de wind uit ons waailand een lyrisch klankenspel voortbrengt door klankbuizen, vrij swingende delen van grote masten, aan te slaan met schijven die aan elastieken langs de masten zijn bevestigd.

Dank

Van Koolwijk is in het verleden gesteund door ondermeer het Fonds voor beeldende kunsten, vormgeving en bouwkunst, Stichting Gaudeamus, STEIM, Stichting De IJsbreker/Stichting Muziekgebouw aan 't IJ, het ThuisKopie Fonds, het Amsterdams Fonds voor de Kunst, het Fonds voor de Scheppende Toonkunst, het Fonds Podiumkunsten, de Mondriaan Stichting, het SNS REAAL Fonds, het VSBfonds en door tal van andere subsidiegevers in binnen- en buitenland.

PORTRAIT MADE BY © JØRGEN KRIELEN 2006